على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2616
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قبا ( qab ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جامهء پوشيدنى كه روى ارخالق پوشند و توزى و فرغل و يلمه . و جامهء كوتاه پيش گشاده . و قبا تنگ شدن : بيطاقت شدن و تنگى در معاش پديد آمدن . و قبا كردن : چاك كردن پيراهن . و قباى آهنين : جبهء آهنين . و قباى زربفت : آسمان بىابر در شبهاى تاريك . و قباى كحلى : آسمان . و قباى معلم : آسمان دنيا . و فلك قمر . قبا ( qab ) ا . ع . يك نوع گياهى . و پراكندگى و پايمالى چيزى را . و قبا قوسين : قاب قوسين . قبا ( qob ) و قباء ( qob ' ) ا . ع . موضعى نزديك مدينهء منوره به دو ميل فاصله ( يصرف و لا يصرف و يذكر و يؤنث ) . قباء ( qab ' ) ا . ع . قبا و جامهء پوشيدنى . ج : اقبية . و قباء قوسين : قاب قوسين . قباء ( qabb ' ) ص . ع . مؤنث اقب : زن اريك و لاغر ميان . ج : قب ( qobb ) . قباب ( qeb b ) ا . ع . نوعى از ماهى . و نام موضعى و جائى و دهى و محلهاى . و ج . قبة . قباب ( qob b ) ا و ص . ع . نيك برندهء از شمشير و جز آن و بينى بزرگ و ستبر . و قلعهاى در مدينه . قباب ( q bb b ) ا . ع . شير بيشه . قبا بسته ( qab - baste ) ص . پ . حاضر و آماده و مهيا . قبأة ( qab'at ) و قباءة ( qab 'at ) ا . ع . گياهى كه ستور آن را چرند . قباتر ( qob ter ) ا . ع . كوتاه بالا . قباثر ( qob ser ) ا . ع . فرومايهء گمنام . قباچا ( qab - c ) و قباچاى ( qab - c y ) و قباچه ( qab - ce ) ا . پ . قباى كوچك . و جامهء كوچك . قباح ( qab h ) ا . ع . پيوند جاى ران و ساق . قباح ( qeb h ) ع . ج . قبيح . و ج . قبيحة . قباح ( qob h ) م . ع . قبح قبحا و قبحا و قباحا و قباحة و قبوحا و قبوحة ( از باب كرم ) : زشت گرديد . قباح ( qobb h ) ا . ع . خرس . قباحة ( qab hat ) م . ع . قبح قبحا و قباحا و قباحة . مر . قباح . قباحت ( qab hat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زشتى . و بدى . و بد شكلى و بد تركيبى . و فضيحت و رسوائى . و فساد . و حقارت و دونى . و خيانت . و شرم و حيا . و ناراستى . و ناشايستگى . و تكلف و گناه و تقصير و خطا . و عيب . و بد كارى . و حيله بازى و دغا بازى . و قباحت داشتن : زشتى و بدى داشتن و فضيحت و رسوائى آوردن و افتضاح داشتن . و بىقباحت : بىشرم و بىحيا . قباحى ( qab h ) ع . ج . قبيح . قباذ ( qob d ) ا . پ . بوتهء خار دار كه شتر آن را برغبت مىخورد و صمغى سپيد از آن حاصل مىشود . و نام پدر نوشيروان پادشاه ساسانى . و نام پهلوانى در سپاه منوچهر . و نام برادر قاران . قباذ ( qob z ) ا . ع . نام پدر كسرى نوشيروان . قباذية ( qob ziyyat ) ص . ع . حنطة قباذية : گندم كهنهء ردى . قبار ( qobb r ) ا . ع . گروه فراهم آمدهء جهة برآوردن و كشيدن شكار از دام . و چراغى كه صياد در شب افروزد . و موضعى در مكهء معظمه . قباس ( qob s ) ا . پ . آفتاب و خورشيد . قباسة ( qab sat ) م . ع . قبس قبسا و قباسة . مر . قبس . قباض ( qabb z ) ص . ع . سخت پنجه گيرنده . و بشتاب راننده . مر . قباضة . قباضة ( qab zat ) ا . ع . شتاب رفتگى . قباضة ( qab zat ) م . ع . قبض قبضا و قباضة . مر . قبض . قباضة ( qabb zat ) ص . ع . سخت پنجه گيرنده و بشتاب راننده . يق : هذا حاد قباض او قباضة . قباط ( qobb t ) ا . ع . شكرينه كه نام حلوائى است . قباطى ( qob ti ) و ( qob tiyy ) ع . ج . قبطى . قباع ( qeb ' ) ا . ع . بينى فشاندگى خوك . يق : له قباع كقباع الخنزير . قباع ( qeb ' ) قبع الخنزير قبعا و قباعا ( از باب فتح ) : بينى فشاند آن خوك . قباع ( qob ' ) ا . ع . رودهء درشت . و خارپشت . و مرد گول و احمق . و آئينهء فراخ . و زن بسيار جهاز . و پيمانهاى بزرگ در بصره . و لقب حارث بن عبد اللّه والى بصره كه اين پيمانه را معمول داشت . و نام مردى از تازيان در زمان جاهليت كه گولترين مردم زمان خود بود . قباع ( qabb ' ) ا . ع . خوك بد دل و ترسو . قباعث ( qab 'es ) ع . ج . قبعثرى ( qaba'sar ) . قباعى ( qob 'iyy ) ا . ع . مرد بزرگ سر . قباقب ( qob qeb ) ا . ع . مرد بسيار سخن . و مرد بدخوى درشت . و سال آيندهء پس از سال قاب . و قول خالد بن صفوان لابيه فى معاتبته : انك لن تفلح العام و لا قابل و لا قاب و لا قباقب و لا مقبقب يعنى